ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ

Θεσμική ικανότητα για κοινωνική αλλαγή: FUNDAEC

Το εναλλακτικό σχολικό σύστημα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Sistema de Aprendizaje Tutorial – SAT- έδωσε τη δυνατότητα σε χιλιάδες νέους απομακρυσμένων περιοχών της Κολομβίας να λάβουν μια υψηλής ποιότητας δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η μεθοδολογία και το υλικό του υιοθετούνται τώρα από πολλές άλλες χώρες. High Resolution Image >
Κ

αθως τα Μπαχαι αναπτυξιακα προγράμματα μεγαλώνουν και διαφοροποιούνται, οι οργανωτικές δομές εξελίσσονται για να τους εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και για να αντιμετωπίσουν τις επεκτεινόμενες ανάγκες τους. Αυτές οι υπηρεσίες εκπαιδεύουν συστηματικά ανθρώπινο δυναμικό και διαχειρίζονται σειρά δράσεων για την επίλυση προβλημάτων τοπικών κοινοτήτων και ευρύτερων περιοχών, με τρόπο συντονισμένο και διεπιστημονικό. Η ύπαρξη σε μια περιοχή ενός αναπτυξιακού οργανισμού αφοσιωμένου στην πρόοδο του πληθυσμού, παρέχει ένα σταθερό πλαίσιο για ποικίλες δράσεις. Δημιουργείται η ικανότητα για αποτίμηση των κοινωνικών δυνάμεων και συνθηκών, για να χτιστεί ένα όραμα του μέλλοντος, για να αξιολογηθούν οι πόροι και για να καταστρωθούν καλά καθορισμένες στρατηγικές. Καθώς ο οργανισμός συστηματοποιεί τη γνώση που παράγεται στους διάφορους τομείς μέσα από δράση και περισυλλογή, εμφανίζεται η μάθηση, που αποτελεί προϋπόθεση για μια ουσιαστική αλλαγή. Ένα παράδειγμα αυτού του τύπου οργάνωσης είναι το Fundación para la Aplicación y Enseñanza de las Ciencias (FUNDAEC: Ίδρυμα για την Εφαρμογή και Διδασκαλία των Επιστημών).

Το FUNDAEC ιδρύθηκε στην Κολομβία το 1974. Βασίζει τη δράση του σε δύο κεντρικές αρχές: πρώτη, για να βαδίσει ένας πληθυσμός στο δικό του μονοπάτι ανάπτυξης πρέπει να υπάρξουν θεσμοί και δομές που να ανήκουν πραγματικά στον πληθυσμό• δεύτερη, αν οι άνθρωποι πρόκειται να αναλάβουν την ευθύνη της ανάπτυξής τους πρέπει να ασχοληθούν συστηματικά με τη μάθηση. Για να μετασχηματίσει αυτές τις αρχές σε δράσεις το FUNDAEC δημιούργησε το Universidad para el Desarollo Integral (Πανεπιστήμιο για την Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη), ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο να μπορούν να ξεκινούν διαδικασίες μάθησης για ένα συγκεκριμένο πληθυσμό. Οι διαδικασίες συμπεριλαμβάνουν την έρευνα για εναλλακτικά συστήματα παραγωγής, την ίδρυση βιώσιμων συστημάτων επίσημης εκπαίδευσης και την ενδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών.

Το ίδρυμα FUNDAEC προσφέρει πολλά προ- και μετά- πτυχιακά προγράμματα σε φοιτητές από πολλές περιοχές της Λατινικής Αμερικής. High Resolution Image >

Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο ανάμεσα στα αποτελέσματα αυτής της μάθησης είναι ένα πρόγραμμα το οποίο τώρα εφαρμόζεται σε αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής. Μέσα από έτη έρευνας και δράσης για την αντιμετώπιση των αναγκών των νέων των αγροτικών περιοχών, το FUNDAEC ανέπτυξε ένα εναλλακτικό σχολικό σύστημα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (Sistema de Aprendizaje Tutorial - SAT) και ένα αντίστοιχο εκπαιδευτικό πρόγραμμα εκπαιδευτών σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Το πρόγραμμα αυτό δίνοντας έμφαση στην εφαρμογή των επιστημονικών δυνατοτήτων στο τοπικό περιβάλλον, προσελκύει γύρω στους 30.000 φοιτητές μόνο στην Κολομβία. Ένα κύριο ζήτημα για το πρόγραμμα σπουδών του είναι η αφομοίωση της γνώσης. Μια διδακτική του ενότητα που επικεντρώνεται στην ανάπτυξη μιας δεδομένης ικανότητας θα βασίσει το υλικό της σε ένα αριθμό ακαδημαϊκών επιστημονικών κλάδων, ενώ ταυτόχρονα θα ενσωματώνει στα μαθήματα με φυσικό τρόπο στοιχεία γνώσης για την κοινωνική και την πνευματική πραγματικότητα. Η θεωρία μελετάται μέσα στην πράξη και ζητείται από τους φοιτητές να σκεφτούν ευρύτερες εφαρμογές αυτών που μαθαίνουν για τη βελτίωση της ζωής τους και της κοινωνίας.

Εκτός από τη δική του έρευνα και δράση για τον πληθυσμό που άμεσα υπηρετεί, το ίδρυμα FUNDAEC ανέπτυξε, επίσης -με τη βοήθεια του μεταπτυχιακού προγράμματος "Εκπαίδευση για την Ανάπτυξη"- την ικανότητα να συνδράμει άλλους οργανισμούς στην εφαρμογή των προσεγγίσεων του Πανεπιστημίου για την Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη στα δικά τους προγράμματα: για να καλλιεργηθεί με επιτυχία το κίνητρο και η επιθυμία των ανθρώπων να αναλάβουν την ευθύνη για τη δική τους ανάπτυξη• για να δημιουργηθούν τοπικοί θεσμοί, που είναι ουσιαστικό αν είναι οι αγροτικές κοινωνίες να μην εξαλειφθούν ή να αφομοιωθούν κατά τη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης• για να τεθούν οι δυνάμεις της επιστήμης στη διάθεση των αγροτικών κοινωνιών, έτσι ώστε να γίνουν οι πρωταγωνιστές στο συλλογικό εγχείρημα της παραγωγής και εφαρμογής νέας γνώσης• για να ενωθούν τα συστήματα γνώσης, της επιστήμης και της θρησκείας, στην έρευνα της πραγματικότητας και στον μετασχηματισμό της κοινωνίας.  

Ο χώρος των εγκαταστάσεων όπου πραγματοποιούνται μερικά από τα πανεπιστημιακά προγράμματα του ιδρύματος FUNDAEC. High Resolution Image >
Η προσέγγιση του ιδρύματος FUNDAEC δίνει τη δυνατότητα στις κοινότητες να παράγουν και να εφαρμόσουν επιστημονική γνώση για την αντιμετώπιση των τοπικών αναγκών, αλλά και για τον μετασχηματισμό της κοινωνίας. High Resolution Image >